Donderdagnacht 17 oktober 2:14 am, ik kruip de trap op naar de eerste verdieping, laat kleren vallen waar ze uit willen en rol in mijn bed. Het is gelukt: we zullen er morgen staan met meer helpende handen dan verwacht. We zullen er morgen staan als een baken tussen het lauwe rioolwater van een zichzelf verkankerende wijnmarkt. We zullen er staan als 11 schrijvers die het verschil maken, misschien wel het verschil zullen zijn. Vrijdag 17 oktober brachten wij op Megavino 2008 een hulde aan ongecompliceerd echte wijn! 1. We aint scratch no back: tegen de werkkampen van de Vlaamse wijnkritiek.
Bijna een jaar geleden werd iets waarop ik al lang hoopte eindelijk werkelijkheid: na een hoop heen-en-weer-gemail en geregel kregen we 10 wijnschrijvers, die ik haast elke dag trouw als een hond volgde, rond eenzelfde tafel. De Vlaamse Wijnblogdagen waren eindelijk een feit. Tot onze collectieve verrassing bleek dat we zo ongeveer éénzelfde idee hadden over de huidige wijnwereld: vermolmd, uitgehold en verminkt door marketinggeblaat en daarin deftig ondersteund door een nauwelijks onafhankelijke wijn'kritiek'. Er zaten elf wijnschrijvers rond de tafel die elk lak hadden aan de 'ons-kent-ons'-mentaliteit of het 'hier-schrijf-je-over-en-dan-hoor-je-erbij'-dogma van de Vlaamse wijnwereld dat de taak van een echte kritiek reduceert tot het slaafse gejaknik van een clubje mediocere goelagtsjeven. Natuurlijk zijn er uitzonderingen; in feite zijn er zelfs drie van die uitzonderingen onder ons. Gelukkig maar. Wij stelden vast dat het ook anders kon: 11 e-winewriters – kan het nog cooler – zouden op regelmatige basis samen publiceren over eenzelfde onderwerp.
Toen ik enkele maanden geleden schreef dat heel wat wijnkritiek beperkt blijft tot een te breed uitgesmeerde scheet op teveel papier, had ik me misschien beter wat preciezer uitgedrukt: een te breed uitgesmeerde stinkende scheet op teveel glanspapier. Hoe langer ik me verdiep in wijngeschrijf van allerlei allooi, hoe meer ik wanhopig moet lopen snuisteren in (tweedehands)boekhandels naar een (soms niet zo) nieuw en interessant wijnboek. Maar al te vaak kom je tot de vaststelling kom dat ongeveer 90% van het vineus geneuzel bestaat uit het herkauwen van éénzelfde saaie en smakeloze, koude pap. Meestal is die stinkende brij nog slecht geschreven ook. En maar al te vaak haal je er met minimale moeite zo de stemmen uit van de te paaien sponsors, wijndomeinmanagers of zelfgeproclameerde wijnpausen. Er wordt simpelweg te veel en te slecht over wijn geschreven: dikke tuintegels met ingebonden dun bedrukt glanspapier, doorregen van wraakroepende clichés, uitgevuld met nietszeggende artsy fartsy wijnfoto’s of – in de vervelendste gevallen – pretentieuze proefnota’s. Het gaat meestal over knap dure boeken die mooi presenteren op de salontafel, maar tussen de kaften niet erg veel aan de man te brengen hebben. Een echt geïnteresseerde wijnliefhebber steekt er haast niets van op of hij vormt zich een beeld van de wijnwereld dat de hogepriesters van het marketingfascisme hem maar al te graag doen geloven door het keer op keer te herhalen. Je zou voor minder gaan geloven dat er buiten Bordeaux, Bourgogne en Champagne of buiten Chardonnay, Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon en Merlot weinig te beleven valt op het gebied van wijn.
Dat is natuurlijk wel buitenom die enkele schrijvers gerekend die zich presenteren als de echte trendwatchers van de wijnwereld: zij brengen u de pikantste verhalen vers van de pers. Zij overdonderen u met namen van wijnstreken waarvan u nog nooit gehoord hebt. Zij slaan u plat met de nieuwe ‘groten’. Zij brengen u de nieuwste wijnontwikkelingen nog heet van de naald. En daar wringt het schoentje al: het gaat om schrijvers die van de ene mode naar de andere zwalken. Ze verdiepen zich zelden in de materie waar ze over schrijven – als ze al kunnen schrijven – en dat is niet onlogisch, want daar hebben ze geen tijd voor: vandaag is het Burgenland, morgen is het de Pfalz, overmorgen Ribolla Gialla en weer wat later Hagelandse Müller-Thurgau … . Het zal je maar overkomen. Je kan jezelf nooit eens ergens deftig op voorbereiden en toch moet je als een expert overkomen. Hoe doe je dat dan? Dat kan retorisch: je blaast hoog van de toren, je schrijft met een zodanige pretentie dat de expertise er wel vanaf moet druipen. Probleem: iemand die veel leest, heeft dat meteen door. Je geschrijf komt op zo iemand over als het
blagerig brouwsel van de eerste de beste opgeblazen nul die weer eens geen blijf weet met zijn eigen dikdoenerij. Vervelend is dat. Je kan het ook met proefnota’s van formidabel dure wijnen (waar je natuurlijk lyrisch over doet, te drinken of niet) of zeldzame oude wijnen uit de reserve van de wijnboer proberen. De lezer denkt dan: “Goh, zeg, die mag dat proeven”, terwijl die lezer dikwijls zelf de kans zou hebben het te proeven als hij een beetje onderlegd naar de wijnboer ging. Voor de rest is niemand er wat mee: enkel de crappy few kunnen zich deze wijnen permitteren - je weet wel: zo van die bankmanagers met een ontslagpremie van € 4.000.000 -, voor de rest blijven ze buiten ieders bereik. De oude wijnen uit de reserve zijn. Er is echter daarenboven nog een laatste truuk van het foor: je praat gewoon de internationale critici na, je vertaalt zomaar wat, je parafraseert de website van het besproken domein, … . Kan het nog saaier? Kan het nog zieliger? Een beetje wijnliefhebber heeft ook een Wine Companion van Johnson, een Oxford Companion to Wine van Robinson op de boekenplank staan en de weg naar het web vindt hij zelf ook wel … .De wijnbloggers die een jaar geleden eensgezind besloten hun eigen sites wat meer onder de aandacht te brengen, koesteren niet de pretentie de besten te zijn. Zij schrijven niet over de modes die elkaar opvolgen als de smakeloze eieren in een legbatterij. Zij vinden het niet nodig een lezer plat te slaan met name dropping om zichzelf wat te bewieroken. Nee, zij willen gewoon een ander soort wijnkritiek brengen. Een wijnkritiek die vanuit een passie ontstaan is, die de pitfalls van het marketinggeblaat omzeilt en wil aantonen, die inhoud heeft - ja, dat leest u goed! - zodat ze andere wijnliefhebbers die bereid zijn hun eigen grenzen te verleggen, steeds opnieuw correcte informatie, stof tot nadenken en bovenal ongekende wijnontdekkingen kunnen bieden.
2. Tussen Scylla en Charibdis revisited: cheap horror on low-carb.
Daar gingen we ook voor tijdens onze acte de présence op Megavino 2008. Het sprak voor zich dat we op de jaarlijkse winerush naar Heizelpaleis 3 niet konden afwezig blijven. Vraag is echter hoe je in een commercieel circus als Megavino met een absoluut onafhankelijke organisatie de aandacht kan trekken. Alleen al de kost van zo'n standje ... . Ik heb me er dagen het hoofd over gebroken, tot BDC kwam aandraven met een origineel idee: waarom geen standje houden op een speciaal event dat enkel op vrijdagavond wordt georganiseerd? 'Jongeren en Wijn', een idee van o.a. De Morgen en Delhaize: een apart zaaltje met een loungy sfeer, tapas en wijnen in alle mogelijke vormen en maten 'speciaal afgestemd' op jongeren: low-alcohol en low-cal wines, wijn in tetrabrik, wijncocktails, hippe bubbels, enz.
Mijn haren gingen al overeind staan. Ik ken dat soort 'speciaal-afgestemd-op'-truuks al langer. De winebizz is vergeven van dat soort gimmicks. Je kan ze zowat vergelijken met eternal gimmick ‘aangepaste wijn’: het lijkt customized, speciaal voor jou, maar in de meeste gevallen gaat het om niets anders dan een hoopje ‘kouwe ellende’. Rommel die men nog aan de straatstenen niet kwijtgeraakt en daarom maar wat oppept met een glitterend marketingkleedje. Gelukkig bestaat er in wijn ook nog wel wat anders. Het pleit was met andere woorden gauw beslecht: de Vlaamse Wijnbloggers zouden op die avond samen een standje houden als een rots in de branding voor 'echte' wijn (zowat alles wat daar niet geschonken werd, dus). We vonden het hoe dan ook niet kunnen dat jonge, gepassioneerde liefhebbers of nog complete leken die toch de stap naar de grootste wijnbeurs van het land waagden, enkel wat flauw, aangezoet en bijgekleurd druivensap te proeven kregen.
Tja, en dan kom je daar aan op Megavino, weliswaar wat te laat (file) en dan blijkt er toch één en ander anders te zijn dan hetgeen via mail en telefoon met de organisatie afgesproken was: een tafeltje dat nog niet de helft van de afgesproken oppervlakte bleek te zijn (de helft betalen deden wij evenwel niet), onvindbare ‘sommeliers’, toch een achterwand, maar krap een halve meter diepte achter je stand, … . Eén van onze bloggers geraakte zelfs niet in het zaaltje binnen: te oud, ondanks zijn hippe shirt! Toegegeven, Alain Bloeykens haalt elk jaar weer eens een reuzentoer uit om alles op poten te krijgen en het lukt hem nog wonderwel ook, maar hier en daar schort er toch wat aan de organisatie. Delegeren? Misschien wel. Bekwamer personeel in dienst nemen? Zeker!
Enfin, de odyssee naar Brussel was al wat geweest, maar een iliade stond ons precies nog te wachten: de aandacht trekken en overeind blijven tussen al die varkentjesroze verpakkingen, hippe, maar stinkende cocktaildrankjes, mini-wijnflesjes die wij verkeerdelijk aanzagen voor plasteuten, … enfin, het begon zo stilaan te lijken op een goedkope horror-pic. En toch, het lukte. Na het eerste uur stond er zowat onafgebroken twintig man te drummen rond ons mini-tafeltje. Met z’n allen stonden wij in voor de profetie van de echte wijn. Rick, Wim, Chevalier en ik zouden de dorstigen laven, Foodfan de hongerigen spijsen en Pvo en Vinama speelden voor lokvogel. Wat ons verraste was dat er mensen lang bleven hangen rond onze stand, vertrokken voor een korte ronde langs de overige standhouders en dan to
ch maar weer terugkeerden. Er werd gretig geluisterd, enthousiast vragen gesteld, veel gelachen en vooral genoten van de verschillende wijnen die wij meebrachten. De meest ondenkbare biologische of biodynamische wijnen, bijna vergeten druivenrassen, appellaties uit een godvergeten achterhoek van Spanje of Italië, curieuze blends of uit de band springende monocépagewijnen, … ze passerden allemaal de revue, met Foodans heerlijke begeleidende hapjes natuurlijk.
3. Nieuwe wijn in nieuwe vaten?
Een wijn die mij alleszins bijbleef was een curieuze blend van Chardonnay, Zierfandler en Rotgipfler, In Gumpoldskirchen genaamd, van Weingut Schellmann, een stuk rots uit Ricks kelder. Of Pvo’s Saulò van Espelt, een Emporda van Grenache en Carignan. Of l’Ô Gazeuse van Cyril Alonso (nee, niet de F1-piloot, wel familie, naar 't schijnt en de eigenaar van Domaine de l’Ancestra) , een biologisch juweeltje uit Vinama’s kelder. Of Icardi’s Balera, een 100% Cortese van de ploeg van Winetasting, of, … ik kan zo nog wel even doorgaan. Uiteindelijk kwamen zelfs de andere standhouders eens bij ons proeven: een bevallige hostesse van Jacob’s Creek bleef niet van de nodige viriele aandacht verstoken, de naburige verkoper van de tetrapakwijn pikte af en toe ook wel eens een slokje en een hapje mee en zelfs de zelfovertuigde marketeers van Gallo glipten tussen twee cocktails en een praatje met beide kortgerokte, langbenige Megavino-babes even naar onze stand.
Mission accomplished zou je zeggen. Inderdaad, maar wat voor ons toch het belangrijkst bleef waren de vele spontane reacties die we kregen: een welgemeende dank u, een warme appreciatie of een paar glinsterende ogen van jonge wijnliefhebbers die een nieuwe weg in de wijnwereld hebben ontdekt. Misschien maakten wij voor een paar mensen dan toch het verschil ... .
Wij sloten de avond nog af met een gezellige babbel en enkele glaasjes van Roberto Cipresso’s La Quadratura del Cercio 2006. Kindermoord ja, maar weer eens ontroerend knap!
