De eerste staalblauwe hemel, een witte, brandende zon en de zerpe geur van warm asfalt of het zoele aroma van warmend loof in de boomgaarden roepen mij steeds taferelen uit Il diavolo sulle colline of Feria d’Agosto van Cesare Pavese voor de geest: door de hitte verdaasde, dwalende personages die – de genadeloze middagzon zon loodzwaar in de nek – door het trillende stof van steile landwegjes struikelend en strompelend het leven trotseren. Geen idyllisch beeld misschien, maar niettemin één van de sterkste literaire evocaties van wat het is Italië te zijn, Italië te leven en te proeven. Een beeld dat onze cleane marketeers misschien ook liever wegmoffelen want het matcht in een doornsee wine traveller’s guide langs geen kanten met de bucolische Biedermeieresthetiek van de doorsnee Italiaanse vakantiebrochure, laat staan dat het het landschap vormt voor de Italiëgids die zo mooi op de salontafel past … . Immers, wie wil er nu een kilo zand rijker en twee liter water armer heuvelrug na heuvelrug aanhoren hoe een wijnboer elke dag met zijn land het gevecht aangaat voor de netjes afgestofte flesjes in uw eigenste kelder?
anders dan de overlevering ons wilde doen geloven was Silvio Morando geen stilzwijgende, verlegen mens, maar wel een retorisch taterwater naar de beste Italiaanse gewoonte.Veel begrijpen deed ik niet van de hele uitleg waarop nu eens instemmend dan afkeurend brommend gereageerd werd door onze eigenste wijnscout. Wat in ’s hemels naam stonden wij hier te doen in de bakkende zon, de kleren vol stof en de mond kurkdroog, terwijl we evengoed op een terrasje de zovele cuvées van meneer Morando aan een respectvolle keuring konden onderwerpen? Met binnensmondse profanaties aan het adres van het ouderlijk gezag bedacht ik dat ik evengoed ergens in het dorp op het plaatselijke kerkplein met een literfles San Pellegrino binnen handbereik verder had kunnen genieten van Pavese’s Lavorare stanca … .
2. Taal van poëzie, taal van wijn.
Maar dat was buiten Morando gerekend: ongelooflijk, maar op het moment dat ik dat bedacht, begon hij zelf ook over Pavese (die was immers afkomstig van de streek) en werd er zonder meer nog lyrischer van dan hij al over zijn wijngaard was. Ik moet raar opgekeken hebben en dat was net het moment waarop Morando klaarblijkelijk gewacht: de grommelende, zuchtende filio had hem eindelijk zijn oor toegekeerd en dus trok hij alle registers open. Het ene na het andere citaat – met zijn eigen commentaren er live bij – rolde over de helling die we net beklommen hadden. Met wat simultaanvertaling van lei genitorii erbij kon ik zelfs min of meer verstaan waar hij het over had: de ziel, de eigenheid van de wijngaard, hoe zijn fatum tot de laatste snik moest bekampt worden om hem het beste van zichzelf te doen geven, om de essentie die in hem schuil ging zo mooi mogelijk benaderd weer te geven in een cuvée, zonder daarbij de pretentie te willen hebben haar te willen vangen.
Nee, daar had meneer Morando teveel respect voor en dat moet voor mij een klik gegeven hebben: wijn kruipt waar hij niet gaan kan. Met moeite was het hem dan toch gelukt zelfs mij, betweterige puber, wat voor hem de poëzie van wijn maken betekende te doen verstaan: vechten tegen de elementen en het er soms tegen moeten afleggen, maar steeds terug opstaan en altijd opnieuw – of het nu met de woorden van de dichter is, of met de taal van de wijnbouwer – proberen een druif vanuit een eigen facet te laten schitteren met het potentieel van de wijngaard en de visie van de wijnbouwer. Een beetje zoals Pavese telkens opnieuw probeerde de koppige Piëmontese mentaliteit te vatten in een roman, een novelle of een gedicht.
3. Meisjes zonder wijwater.
Het toeval wil nu dat in één van de allereerste wijn masterclasses die ik volgde de grote verrassing van de avond weer zo’n wijn van Morando was: zijn Neirò, een Monferrato Rosso 100% Pinot Nero van 1998 liet zowat elke grote Pinot Noir – Nieuw-Zeeland, Oostenrijk, Oregon of Bourgogne – in de slagorde verbleken tot wijwater. Het was zeker geen blockbuster, noch een crowd pleaser. Integendeel, Morando’s Neirò riep de meest uiteenlopende reacties op, maar niemand kon ontkennen dat het hier minstens ging om een wijn met een zeer eigen en expressief karakter, een eigenzinnige wijn die een verhaal te vertellen had. Eén van de vele verhalen die Morando in zijn mars heeft, een verhaal dat – voor zover het van hem afhangt – telkens mag beginnen met de volgende regels uit Lavorare stanca:
Se domani sul presto saremo in cammino
verso quelle colline, potremo incontrar per le vigne
qualche scura ragazza, annerita di sole,
e, attaccando discorso, mangiarle un po' d'uva.
Dit artikel kwam tot stand in het kader van de vierde editie van de 'Vlaamse Wijnblogdagen'.
Ganse wijntoerismegidsen, bezoekerscodexen en exotische wijnbestemmingen vind je verslagen op de volgende deelnemende wijnblogs:
pvo op Wijnblog.be
Wijngerd - Wijnmens - Disasterofwine op Ikwilwijn.be
Wijnkennis
Rick op Château sans Pretention
Foodfan op Culinair Atelier
En Gido Van Imschoot op Winetasting.be
